Durre Shahwar: Un o'r Rhai Da

Dydd Iau 15 Ionawr - Dydd Sadwrn 14 Chwefror 2026

Mae Un o'r Rhai Da yn arddangosfa sy'n ymateb i archif Ffotogallery, ac yn myfyrio ar sut mae lle, dogfennaeth a symbolaeth yn cymryd gwahanol ystyron o dan fygythiad dileu ac effaith ceisio lloches.

Mae dogfennu gwrthrychau materol ac ymddangosiadol gyffredin yn dod yn llawn straen wrth wynebu colled a (dadleoliad), gan greu ymlyniad a datgysylltiad osgiliadol tuag atynt.

Mae haenu hunanffuglennol o destun a delweddau yn dal y broses o (ail)adeiladu hunaniaeth ac yn herio sut mae pŵer yn cael ei aseinio trwy ddogfennu. Yn y cyfamser, mae ailfapio seico-ddaearyddol Adamsdown, Caerdydd, yn dod yn safle ar gyfer cadw cof a naratif unigol o fewn profiad cyfunol.

Drwy broses o ailysgrifennu, ail-ymweld, ail-gyflwyno, mae Un o'r Rhai Da yn mynd i'r afael â bylchau yn archif Ffotogallery wrth gyflwyno gwrth-archif personol sy'n herio ffyrdd dominyddol o ddogfennu a neilltuo gwerth.

Ynglŷn â'r artist

Mae Durre Shahwar yn awdur, golygydd ac artist arobryn y mae ei gwaith yn archwilio hunaniaeth, ffurf naratif a gwleidyddiaeth cynrychiolaeth. Mae ei hymarfer yn cael ei arwain gan ymchwil ac yn cwmpasu hunanffuglen, traethodau a dogfennaeth weledol, gan ddad-greu fframweithiau sefydledig i ddatgelu safbwyntiau a anwybyddir o fewn cyd-destunau cymdeithasol ac amgylcheddol. Yn ganolog i'w hymarfer mae cymuned, lle mae gwaith yn cael ei ffurfio mewn cydweithrediad a sgwrs gydag awduron, artistiaid, ymchwilwyr a grwpiau sydd wedi'u hymylu.

Mae gan Durre PhD mewn Hunan-ffuglen a Hunaniaeth Pacistanaidd-Gymreig o Brifysgol Caerdydd, a ariannwyd gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a'r Dyniaethau. Derbyniodd Gymrodoriaeth Dyfodol Cymru yn 2022, a Gwobr Pontydd Creadigol Rhyngwladol Lapidus yn 2025. Durre yw cyd-olygydd y detholiad traethodau, Gathering: Women of Colour on Nature (2024, 404 Ink). Mae ei gwaith ysgrifenedig wedi'i gyhoeddi'n eang, yn fwyaf amlwg yn: Know Your Place: Essays on the Working Class (Dead Ink Books), Welsh (Plural) (Repeater Books), Homes for Heroes 100: Council Estate Memories (Bristol Festival of Ideas), Artes Mundi, Visual Verse, Azeema Mag, Poetry Wales, BBC.

Mae ei gweithiau gweledol wedi cael eu dangos mewn arddangosfeydd a dangosiadau yng Nghanolfan Gelfyddydau Chapter, Caerdydd (2022), Gŵyl Migration Matters, Bradford (2022), g39, Caerdydd (2024), Oriel Tŷ Turner, Penarth (2023), Gŵyl y Dyn Gwyrdd (2022), ac Ystafell Sgrinio Ar-lein Celfyddydau a Threftadaeth (2024). Mae Durre hefyd yn aelod o Fforwm Beirniadol Delweddau Symudol LUX, Llundain.

Ynglŷn â'r comisiwn:

Ariannwyd y comisiwn hwn gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol fel rhan o brosiect archif parhaus Ffotogallery. Datgelodd ymchwil i archif Ffotogallery ddiffyg amrywiaeth, gyda chymunedau fel pobl hoyw ac anabl wedi'u tangynrychioli yn y casgliad.

I fynd i'r afael â hyn, comisiynodd Ffotogallery ddau artist—un LHDTCIA+, un anabl—i archwilio'r archif a chreu gwaith newydd mewn ymateb. Bydd y darnau sy'n deillio o hyn yn cael eu caffael i'r casgliad, gan ehangu ac amrywio'r archif i adlewyrchu gwerthoedd a chenhadaeth Ffotogallery yn well.

Yn dilyn galwad agored, dewiswyd Durre Shahwar ar gyfer y comisiwn artistiaid Anabl, a dewiswyd Rhys Slade-Jones ar gyfer y comisiwn artistiaid LGBTQIA+, gyda Cwm Here Now yn cael ei ddangos ddiwedd y llynedd.

Ffotogallery:

Fanny StreetCardiff, Wales, CF24 4EHUnited Kingdom